opinie

3 april 2024

Circulair bouwen begint met biobased bouwen

biobased bouwen

Circulair bouwen begint met biobased bouwen

Circulair bouwen begint met biobased bouwen

“Is het gebouw tijdelijk?” Een van de vragen die beantwoord moet worden bij de aanvraag van een bouwvergunning. Eigenlijk een rare vraag. Een gebouw is altijd tijdelijk. Soms weet je nog niet hoe lang het er zal staan maar dat het op een dag weer verdwijnt is zeker. De vraag zou dus eigen moeten zijn: “Bouw je voor een bepaalde of een onbepaalde tijd?”

75 jaar

Tijdelijkheid is een belangrijk uitgangspunt bij circulair bouwen. Voorheen werd gemakshalve vaak aangenomen dat een gebouw een levensduur had van 75 jaar. Dit werd gezien als een financieel gegeven maar had niet direct een relatie met het specifieke gebouwontwerp. Dat was nooit een probleem omdat er alleen gerekend werd aan de impact op het moment van bouwen (de bouwkosten). Circulair bouwen dwingt ons ook na te denken over impact in de toekomst. De restwaarde van een gebouw (gezien als tijdelijke verzameling van materialen) weegt mee en er wordt vaker gekeken naar de totale kosten van het eigenaarschap (TCO, “Total Cost of Ownership). Daarin speelt die 75 jaar ineens wel een grote rol. Want als je voor hetzelfde gebouwontwerp aannemelijk kan maken dat het 100 jaar meegaat wordt de milieu impact die het gebouw heeft direct lager: het wordt immers uitgesmeerd over een langere periode.

Monumenten

De levensduur van een gebouw is moeilijk te voorspellen. Dit is deels te ondervangen door onderscheidt te maken in verschillen “gebouwschillen” zoals de draagstructuur, de installaties of het interieur en door het ontwerp af te stemmen op de verwachte levensduur van de betreffende gebouwschil. Maar ook dit blijven aannames gebaseerd op gemiddelde en op de technische levensduur van bouwproducten. De waardering van de gebruikers voor het gebouw heeft minstens zo’n belangrijke invloed op de uiteindelijke levensduur van een gebouw. Het feit dat we sommige gebouwen tot monumenten benoemen is hier misschien wel het beste voorbeeld van. Woningen die na 20 jaar al niet meer voldoen aan de inmiddels veranderde woonwens zijn technisch misschien nog lang niet afgeschreven maar zullen toch eerder op de nominatie voor sloop terechtkomen.

 

 

Modulair bouwen

Flexibel en demontabel of modulair bouwen wordt ook vaak als oplossing gezien voor een circulaire bouw. Modulaire systemen zijn inderdaad flexibel, maar wel binnen het ontworpen systeem. En ook hier is het maar de vraag of dit systeem in de toekomst nog wel een passende oplossing kan bieden. Industrialisatie van het bouwproces, dat zeker nodig zal zijn om in de toekomst betaalbaar te kunnen blijven bouwen, wordt vaak geassocieerd met standaardisatie. Nieuwe technieken in automatisering en robotisering maken het echter mogelijk om toch maatwerk te kunnen blijven leveren: Een 3D printer print net zo snel 10 verschillende objecten als 10 dezelfde.

 

 

Hernieuwbare materialen

We moeten ons realiseren dat we de toekomst niet kunnen voorspellen. De focus van circulair bouwen zou dus mijns inziens niet te veel moeten liggen op het ontwikkelen van allerlei hergebruikscenario’s. We zouden juist zo min mogelijk moeten vastleggen en de toekomstige ontwerper de vrijheid gunnen op een creatieve manier te reageren op de tijdsgeest. We kunnen ons daarom beter richten op de toepassing van snel hernieuwbare (‘biobased’) materialen zoals hout. Daarvan weten we namelijk precies hoe lang ze mee moeten gaan om circulair te zijn. Namelijk minimaal net zo langs als het materiaal nodig gehad heeft om te groeien. Alle tijd daarna is mooi meegenomen.

Gerelateerde artikelen

10/04/2024

kennisartikel

Waar blijft de vooruitgang in de circulaire economie?

27/02/2024

nieuws

De Rode Draden notitie 2024: van pilot naar opschaling

06/02/2024

nieuws

Namens voorzitter Anne Marie de Beaufort: Welkom bij Breda Circulair!

Het antwoord op je vraag nog niet gevonden?

Heeft onze digitale kenniscentrum jouw vraag over circulair ondernemen nog niet beantwoord? Of wil je hulp bij het zetten van concrete stappen? Neem contact op met ons Circulair Ondernemersloket. We nemen binnen 5 dagen contact met je op.

“Hoe kan ik je helpen?”

Jack van Haperen

Circulair Ondernemersloket

Stel hier je vraag

Bij welke circulaire stappen kun jij hulp gebruiken? Stel je vraag via het formulier of omschrijf de uitdagingen en ideeën waar je graag ondersteuning bij wilt. We nemen binnen 5 werkdagen contact met je op.